Ondernemers over de economie
De Conjunctuurenquête Nederland (COEN) vraagt elk kwartaal aan ondernemers hoe hun bedrijf ervoor staat en wat ze verwachten voor de toekomst. Deze vragen gaan over onderwerpen zoals omzet, winst, investeringen en personeel. Een belangrijk resultaat van deze enquête is het ondernemersvertrouwen. Dit is een indicatie van de stemming van het Nederlandse bedrijfsleven: het laat zien of ondernemers positief of negatief denken over het economisch klimaat.
Conjunctuurenquête - Derde kwartaal 2026
Het ondernemersvertrouwen is voor het negentiende kwartaal op rij negatief en komt in het derde kwartaal van 2026 uit op -5,3. Daarmee is het cijfer sterk gestegen ten opzichte van het vorige kwartaal (-14,8), toen het ondernemersvertrouwen sterk daalde tot het laagste niveau sinds 2022. Het ondernemersvertrouwen ligt nog wel onder het gemiddelde (-3,8) van de reeks vanaf 2012. Het ondernemersvertrouwen is sinds halverwege 2021 niet meer zo sterk gestegen. In het derde kwartaal van 2026 nam het ondernemersvertrouwen toe in alle bedrijfstakken behalve de autohandel en -reparatie. Het ondernemersvertrouwen is nu positief in de informatie en communicatie en nagenoeg neutraal in de cultuur, sport en recreatie, maar nog negatief in de overige bedrijfstakken.
Ondernemersvertrouwen
Het ondernemersvertrouwen is voor het negentiende kwartaal op rij negatief en komt in het derde kwartaal van 2026 uit op -5,3. Daarmee is het cijfer sterk gestegen ten opzichte van het vorige kwartaal (-14,8), toen het ondernemersvertrouwen sterk daalde tot het laagste niveau sinds 2022. Het ondernemersvertrouwen ligt nog wel onder het gemiddelde (-3,8) van de reeks vanaf 2012. Het ondernemersvertrouwen is sinds halverwege 2021 niet meer zo sterk gestegen. In het derde kwartaal van 2026 nam het ondernemersvertrouwen toe in alle bedrijfstakken behalve de autohandel en -reparatie. Het ondernemersvertrouwen is nu positief in de informatie en communicatie en nagenoeg neutraal in de cultuur, sport en recreatie, maar nog negatief in de overige bedrijfstakken.
Het ondernemersvertrouwen is voor het negentiende kwartaal op rij negatief en komt in het derde kwartaal van 2026 uit op -5,3. Daarmee is het cijfer sterk gestegen ten opzichte van het vorige kwartaal (-14,8), toen het ondernemersvertrouwen sterk daalde tot het laagste niveau sinds 2022. Het ondernemersvertrouwen ligt nog wel onder het gemiddelde (-3,8) van de reeks vanaf 2012. Het ondernemersvertrouwen is sinds halverwege 2021 niet meer zo sterk gestegen. In het derde kwartaal van 2026 nam het ondernemersvertrouwen toe in alle bedrijfstakken behalve de autohandel en -reparatie. Het ondernemersvertrouwen is nu positief in de informatie en communicatie en nagenoeg neutraal in de cultuur, sport en recreatie, maar nog negatief in de overige bedrijfstakken.
Verwachtingen
Ondernemers zijn per saldo positief gestemd over de verkoopprijzen/tarieven (16,4%), de omzet (2,9%), de personeelssterkte (7,4%), de inkooporders (3,5%) en de investeringen (4,3%) in het derde kwartaal van 2026. Ondernemers zijn per saldo negatief gestemd over het economisch klimaat (-1,9%).
Ondernemers zijn per saldo positief gestemd over de verkoopprijzen/tarieven (16,4%), de omzet (2,9%), de personeelssterkte (7,4%), de inkooporders (3,5%) en de investeringen (4,3%) in het derde kwartaal van 2026. Ondernemers zijn per saldo negatief gestemd over het economisch klimaat (-1,9%).
Belemmeringen
32,8% van de ondernemers ervaart een tekort aan arbeidskrachten. Verder vormen onvoldoende vraag (18,9%), financiële beperkingen (11,9%), een tekort aan productiemiddelen, materiaal en ruimte (6,8%), weersomstandigheden (9,1%) of andere redenen (15,7%) belemmeringen. 33,3% van de ondernemers ondervindt geen belemmeringen.
De verschillende belemmeringen tellen nu op tot meer dan 100%. Ondernemers kunnen maximaal twee antwoorden invullen voor de belemmeringsvraag en voorheen werd het totale percentage genormaliseerd tot 100%. Dit wordt nu niet meer gedaan, zodat het percentage staat voor het aandeel ondernemers dat deze belemmering heeft gekozen.
32,8% van de ondernemers ervaart een tekort aan arbeidskrachten. Verder vormen onvoldoende vraag (18,9%), financiële beperkingen (11,9%), een tekort aan productiemiddelen, materiaal en ruimte (6,8%), weersomstandigheden (9,1%) of andere redenen (15,7%) belemmeringen. 33,3% van de ondernemers ondervindt geen belemmeringen.
De verschillende belemmeringen tellen nu op tot meer dan 100%. Ondernemers kunnen maximaal twee antwoorden invullen voor de belemmeringsvraag en voorheen werd het totale percentage genormaliseerd tot 100%. Dit wordt nu niet meer gedaan, zodat het percentage staat voor het aandeel ondernemers dat deze belemmering heeft gekozen.
Bekijk ons uitgebreide rapport
Bekijk het rapport met een uitgebreide beschrijving van de resultaten
Meer info bij het CBS
Zelf aan de slag met cijfers uit de Conjunctuurenquête? Bekijk dan: