Zo past u de regels voor plastic wegwerpbekers en -bakjes toe
Er zijn regels voor plastic wegwerpbekers en -bakjes. Zo moet u bij eten en drinken voor onderweg iets anders beschikbaar stellen voor plastic wegwerkbekers en -bakjes. Er zijn ook regels die veranderen, zoals de plastic toeslag. Lees meer over wanneer u welke regels gebruikt voor uw situatie.
Op deze pagina
- Voor wie gelden de regels voor plastic wegwerpbekers en -bakjes?
- Voor welke producten gelden de regels?
- De huidige regels voor afhalen en bezorgen
- De bestaande regels voor eten en drinken op locatie
- Regels voor eten en drinken voor gebruik ter plaatse én afhalen en bezorgen
- Wie is verantwoordelijk voor controle?
Voor wie gelden de regels voor plastic wegwerpbekers en -bakjes?
Heeft u een horecabedrijf, kantine, foodtruck, kantoor of een winkel met to-go-producten? Dan heeft u te maken met de regels voor plastic wegwerpbekers en -bakjes. De regels gelden in 2 situaties:
- bij consumptie voor onderweg (bezorgen en afhalen)
- bij consumptie ter plaatse (op locatie)
De maatregelen op deze pagina zijn onderdeel van een groter pakket maatregelen tegen wegwerpplastic.
Lees meer over de regels per branche.
Waarom regels voor plastic wegwerpbekers en -bakjes?
Er komt steeds meer plastic afval in het milieu terecht, zoals in zee (plasticsoep). De landen van de Europese Unie nemen maatregelen om dat te verminderen.
Voor welke producten gelden de regels?
- Voor alle plastic bekers en bakjes die bedoeld zijn om maar één keer te gebruiken.
- Voor bekers en bakjes die maar voor een deel uit plastic bestaan, zoals kartonnen koffiebekers met een plastic beschermlaagje.
- Voor wegwerpbekers en -bakjes van biologisch afbreekbaar plastic of plastic van hernieuwbare grondstoffen (bioplastics). Bioplastics zijn in het milieu namelijk net zo schadelijk als andere plastics.
Het gaat om bakjes waaruit direct kan worden gegeten zonder verdere bereiding van het eten.
Bijvoorbeeld:
- een plastic frietbakje of bakjes voor maaltijdsalades
- bakjes voor portieverpakkingen, zoals noten, groente en zuivelproducten
Zakjes en wikkels vallen hier niet onder. Zoals een frietzak of een wikkel om een broodje.
Check het advies voor wegwerpplastic voor uw situatie
De huidige regels voor afhalen en bezorgen
Volgens de huidige regels mag u plastic wegwerpbekers en -bakjes niet gratis meegeven aan uw klant. In de praktijk controleert de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) dat niet meer. U moet wel een herbruikbaar alternatief bieden aan uw klant. Zoals:
- een door de klant zelf meegebrachte beker of bakje
- een herbruikbare beker of bakje met borg die klanten terug kunnen brengen
- een ander retoursysteem
U kunt uw klanten laten weten dat zij zelf een beker of voedselverpakking mee kunnen nemen. Of dat u een alternatief aanbiedt dat teruggebracht kan worden.
Lees meer suggesties en tips voor maatregelen op de werkvloer.
De overheid heeft speciale posters gemaakt voor bijvoorbeeld koffie, friet of milkshake. Zo laat u uw klant weten wat de regels zijn.
U mag zelf bepalen hoeveel uw klant moet betalen voor een beker of verpakking. De overheid geeft deze bedragen als richtlijn:
- € 0,25 voor bekers
- € 0,50 voor een maaltijd (dit kan bestaan uit meerdere verpakkingen)
- € 0,05 voor voorverpakte groente, fruit, noten en portieverpakkingen
U kunt het geld gebruiken om te investeren in herbruikbare bekers of bakjes.
Over de verkoopprijs van de wegwerpbekers- en bakjes moet u btw betalen. Welk tarief u moet betalen, hangt af van het product dat in de verpakking zit.
- Voor koffie en frisdrank is het btw-tarief 9%.
- Voor alcoholhoudende dranken is het btw-tarief 21%.
U moet het bedrag voor de plastic bekers en bakjes apart op de kassabon zetten.
De bestaande regels voor eten en drinken op locatie
Heeft u een locatie waar uw klanten het eten of drinken direct gebruiken? Bijvoorbeeld in de personeelskantine, op kantoor, in uw restaurant of snackbar of op een festival? Serveer eten en drinken dan in herbruikbare bekers en bakjes.
Uitzonderingen gebruik plastic wegwerpbekers en -bakjes op locatie
U mag wel plastic wegwerpbekers en -bakjes gebruiken als die na gebruik worden ingezameld voor recycling. Alleen de volgende locaties komen in aanmerking voor deze uitzondering:
- horeca (bij consumptie ter plaatse)
- gesloten evenementen
- dagattracties
- (sport)verenigingen
Als u gebruik wilt maken van de uitzondering, moet u zich melden bij de Inspectie Leefomgeving en Transport. Ook moet u het materiaal zelf inzamelen en aanbieden voor recycling. Het percentage dat u minimaal moet inzamelen loopt jaarlijks op (van 85% in 2026 naar 90% vanaf 2027).
Zorginstellingen en gesloten inrichtingen mogen nog wel plastic wegwerpbekers en -bakjes gebruiken. Dat is nodig voor de hygiëne en veiligheidsvoorschriften. Deze uitzondering geldt alleen in de ruimtes waar patiënten of cliënten worden verzorgd. In andere ruimtes van deze instellingen geldt het verbod wel, zoals het bezoekersrestaurant of kantoorplekken voor medewerkers.
Soms geeft de gemeente strengere regels voor evenementen of bijeenkomsten. Dat staat dan bijvoorbeeld in een Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Bijvoorbeeld dat u herbruikbare bekers moet gebruiken. Dan geldt de uitzondering voor recycling niet voor u. Ook kunnen in uw evenementenvergunning of standplaatsvergunning regels staan over hergebruik van bekers.
Liggen er plastic bekers in uw afval, die van buitenaf afkomstig zijn? Bij een controle kijkt de inspecteur niet naar wat er in de prullenbak zit, maar naar wat u meegeeft aan klanten of bezoekers.
Regels voor eten en drinken voor gebruik ter plaatse én afhalen en bezorgen
U moet aan uw klanten vragen of zij het meenemen of ter plaatse gebruiken:
- Als de klant ter plaatse wil eten of drinken, gebruikt u herbruikbare bekers en bakjes.
- Als de klant onderweg wil eten en drinken, moet u een herbruikbaar alternatief aanbieden voor plastic wegwerpbekers en -bakjes.
Wie is verantwoordelijk voor controle?
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert of u zich aan de regels voor wegwerpplastic houdt. Bij overtreding van de regels kunt u een waarschuwing krijgen. Blijft u de regels overtreden, dan krijgt u de opdracht om daar binnen een bepaalde tijd iets aan te doen. Doet u dat niet op tijd? Dan moet u een geldbedrag betalen.