Werktijden: zo lang mag uw werknemer werken
U moet zich houden aan de wettelijke regels voor werktijden, pauzes en rusttijden. U riskeert anders een boete. Soms mag u afwijken via afspraken in de cao of met uw werknemer.
Wat zijn de belangrijkste regels voor werktijden?
Arbeidstijden of werktijden zijn de uren die uw werknemer werkt. Voor werknemers van 18 jaar en ouder gelden de volgende regels:
| Maximum per dag | 12 uur |
| Maximum per week | 60 uur |
| Maximum per week over een periode van 4 weken | 55 uur |
| Maxium per week over een periode van 16 weken | 48 uur |
| Minimale rusttijd na een werkdag | 11 uur |
| Wekelijkse aaneengesloten rusttijd | 36 uur |
Voorbeeld
Tijdens de kerstvakantie heeft u extra veel werk. Uw werknemer werkt dan twee weken lang 60 uur per week. De twee weken daarna mag uw werknemer dan maximaal 50 uur per week werken.
De Arbeidstijdenwet is voor al uw:
- vaste werknemers
- tijdelijke werknemers
- stagiairs
U mag alleen andere werktijden afspreken als een werknemer meer dan 3 keer het minimumuurloon per jaar verdient. De wet over de werktijden geldt niet voor zzp’ers. Behalve als de veiligheid van andere mensen op het spel staat. Zo moeten zelfstandige vrachtwagenchauffeurs zich aan rijtijden en rusttijden houden.
Er gelden andere regels voor werktijden en rusttijden voor:
Er zijn uitzonderingen voor werktijden. Bijvoorbeeld:
- bij seizoenswerk of tijdens piekmomenten
- bij onverwachte situaties, zoals een ernstig ongeval op de werkvloer
- de gewerkte uren bijhouden.
- rekening houden met de persoonlijke situatie van de werknemers, zoals een sterfgeval, mantelzorg of de zorg voor jonge kinderen.
Check of u zich houdt aan de werk- en rusttijden
Mag u de werktijden zomaar aanpassen?
Als u het werkrooster met werktijden wilt veranderen, moet u dat op tijd bekendmaken aan uw werknemers. Dit moet minstens 28 dagen van tevoren. Behalve als hier andere afspraken over zijn gemaakt.
Wat zijn de risico’s als u de regels voor werktijden niet volgt?
De Nederlandse Arbeidsinspectie kan:
- een proces-verbaal opmaken, wat kan leiden tot strafvervolging
Zo controleert de Arbeidsinspectie de Arbeidstijdenwet.
Als uw werknemer te veel uren werkt. Dan kan de Nederlandse Arbeidsinspectie handhaven.
De Nederlandse Arbeidsinspectie kan de volgende handhavingsmethoden inzetten:
- waarschuwing
- eis
- boete (-rapport)
- staken van de arbeid (werknemer moet stoppen met werken)
- proces-verbaal
- waarschuwing staken van de arbeid in verband met recidive
- bevel preventief staken van de arbeid in verband met recidive
- last onder dwangsom
Lees meer over de sancties en handhavingsmethoden.
De Arbeidsinspectie spoort ook arbeidsuitbuiting op en kan strafrechtelijke en bestuurlijke maatregelen treffen.
Valt pauze onder werktijd?
Pauze is geen werktijd, maar een onderbreking van de werktijd.
Tijdens pauzes heeft uw werknemer geen recht op loon. Behalve als u afspraken heeft over doorbetaling van loon tijdens de pauze.
Voor pauzes gelden de volgende regels:
- Bij langer dan 5,5 uur werken heeft uw werknemer recht op 30 minuten pauze. U mag de pauze splitsen in 2 keer een kwartier.
- Bij langer dan 10 uur werken heeft uw werknemer recht op 45 minuten pauze. U mag de pauze splitsen in meer pauzes van een kwartier.
- Heeft u een cao of bedrijfsregeling? Dan mag u andere afspraken maken over pauzes. Wel heeft uw werknemer nog steeds recht op 1 pauze van 15 minuten na 5,5 uur werken.
- Uw werknemers mogen een werkdag niet beginnen of eindigen met een pauze. Een pauze is bedoeld als onderbreking van de werktijd.
In 2 gevallen mogen uw werknemers doorwerken zonder pauze te nemen:
- Uw werknemer werkt alleen en heeft geen direct contact met een collega die hetzelfde werk doet.
- Het karakter van het werk maakt het onmogelijk om pauze te nemen. Dit moet wel in de cao of bedrijfsregeling staan.
Valt overwerk onder wettelijke arbeidstijd?
Overuren vallen onder de maximale tijd die uw werknemer voor u mag werken. Dat is 12 uur per dag of 60 uur per week. In de wet staat niet hoeveel extra loon uw werknemer moet krijgen voor overwerk. U kunt hier zelf afspraken over maken. Of er staan afspraken in uw cao.
Wanneer is werktijd nachtdienst?
- Als uw werknemer tussen 0.00 en 6.00 uur minstens 1 uur werkt.
- Een nachtdienst mag maximaal 10 uur duren. Daarna moet er een extra lange rustperiode zijn.
- U mag een uitzondering maken. Bijvoorbeeld als er weinig nachtdiensten per jaar zijn. Of als er geen vervanger is voor uw werknemer en het werk echt af moet.
Check de regels voor nachtdiensten
Uw werknemer mag volgens de Arbeidstijdenwet maximaal 140 nachtdiensten per jaar draaien. Werkt uw werknemer altijd in de nacht? Dan moet uw werknemer voor zichzelf een Ontheffing Permanente Nachtarbeid aanvragen. Als de ontheffing wordt toegewezen mag hij per 4 weken maximaal 20 nachtdiensten draaien. Dit zijn er 260 per jaar.
Veelgestelde vragen
- U moet het altijd goedkeuren als uw werknemer meer of minder uren wil werken dan u heeft afgesproken. Dit is geregeld in de Wet Flexibel Werken.
- U mag alleen weigeren als u kunt laten zien dat uw bedrijf eronder zal lijden.
- Uw werknemer mag een half jaar nadat hij in dienst is om een aanpassing vragen. En daarna 1 keer per jaar.
- Verandert de persoonlijke situatie van de werknemer onverwacht? Dan mag hij een 2e verzoek doen. De aanpassing mag tijdelijk zijn.
Woon-werkverkeer is geen werktijd. Werk-werkverkeer wel. Voor woon-werkverkeer zijn een paar uitzonderingen. Bijvoorbeeld als u een werknemer vraagt om in een bedrijfsauto collega’s op te halen en weer thuis te brengen. Deze ritten tellen dan als werk-werkverkeer. Voor de collega’s die meerijden is het wel woon-werkverkeer.
Woon-werkverkeer telt niet mee voor het maximale aantal rij-uren per dag voor beroepschauffeurs. Dit staat in het Arbeidstijdenbesluit Vervoer.