Maatregelen nemen tegen explosiegevaar (ATEX-richtlijnen)
Is er mogelijk explosiegevaar in uw bedrijf (gasexplosie, nevelexplosie en stofexplosie)? U moet maatregelen nemen zodat uw werknemers veilig kunnen werken. De apparaten en producten die u gebruikt moeten explosieveilig zijn. U moet zich hiervoor houden aan de ATEX-richtlijnen.
Wat is ATEX?
ATEX betekent ATmosphères EXplosibles (explosieve atmosferen). Een explosieve atmosfeer is een mengsel van lucht en brandbare stoffen, zoals gassen, dampen, nevels of stof. Als hier een vonk of vlam bijkomt, dan kan het mengsel snel in brand vliegen en een explosie veroorzaken.
In de EU gelden 2 ATEX-richtlijnen over explosieveiligheid:
- In ATEX-richtlijn 114 staan de veiligheidseisen voor apparatuur en producten die worden gebruikt in explosiegevaarlijke omgevingen. Deze richtlijn geldt vooral voor fabrikanten.
- In ATEX richtlijn 153 staan de veiligheidseisen waar u als werkgever aan moet voldoen zodat uw werknemers veilig en gezond kunnen werken in omgevingen met explosiegevaar.
Algemene maatregelen om uw personeel te beschermen
U moet maatregelen nemen om explosiegevaar te voorkomen en uw werknemers te beschermen tegen explosies. De maatregelen kunnen technisch of organisatorisch zijn:
- U moet ervoor zorgen dat er geen explosieve atmosferen ontstaan.
- Lukt dat niet? Zorg dan dat explosieve atmosferen niet in brand kunnen vliegen.
- Lukt dat niet? Zorg er dan voor dat de schadelijke gevolgen van een explosie beperkt blijven.
- Neem maatregelen zodat explosies niet kunnen uitbreiden.
ATEX-certificaat voor veilige apparaten
Apparaten en producten die u in een explosiegevaarlijke omgeving gebruikt, moeten voldoen aan de veiligheidseisen uit ATEX-richtlijn 114. Als een apparaat of product explosieveilig is, dan krijgt het een ATEX-certificaat. Als fabrikant kunt u een ATEX-certificaat aanvragen bij een Certificerende Instelling.
Explosieveiligheidsdocument (EVD) maken
Als er mogelijk een risico op explosie is in uw bedrijf, moet u een explosieveiligheidsdocument (EVD) maken. Het EVD is onderdeel van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). In het explosieveiligheidsdocument moet in ieder geval staan:
- welke explosierisico's er in uw bedrijf zijn
- hoe groot de explosierisico’s zijn
- hoe de werkplekken, arbeidsmiddelen en alarminstallaties veilig worden ingericht, gebruikt en onderhouden
- wat u doet om explosies en explosiegevaar te voorkomen
- wat de gevarenzones zijn in uw bedrijf
- welke voorlichting u uw werknemers geeft
Als er iets verandert aan bijvoorbeeld de werkplaats, de machines of de manier van werken, dan moet u het document aanpassen.
Gevarenzones (ATEX-zones)
U moet werkplekken waar explosiegevaar kan zijn, indelen in gevarenzones (ATEX-zones). Er zijn gevarenzones voor gas-, damp- en nevelexplosies en gevarenzones voor stofexplosies. Iedere zone geeft aan hoeveel risico er is op een explosie. Zo weet u welke risico’s en gevaren er in uw bedrijf zijn en kunt u de juiste veiligheidsmaatregelen nemen om uw werknemers te beschermen. Elke werkplek met een explosierisico moet een waarschuwingsbord hebben.