Wanneer heeft u een vrij beroep?
Heeft u een vrij beroep? Dan gelden soms andere regels dan voor andere ondernemers. Lees wat een vrij beroep is, welke regels er gelden en bekijk voorbeelden van vrije beroepen. Check ook wat u moet regelen voordat u van start gaat en waar u rekening mee moet houden.
Wat is een vrij beroep?
Er is geen wettelijke definitie van een vrij beroep. Meestal gaat het om diensten waarvoor specifieke kennis, opleiding of deskundigheid nodig is. Bijvoorbeeld een advocaat, notaris of huisarts. Of een beroep waarvoor een uniek talent of bijzondere kwaliteit voor nodig is. Zoals een kunstenaar of artiest.
Als u een vrij beroep als zelfstandige uitvoert, doet u uw beroep voor eigen rekening en bent u zelf verantwoordelijk voor risico's. Ook moet iemand met een vrij beroep zich houden aan de gedragsregels en beroepsregels van de beroepsgroep.
Wetten en regels voor vrije beroepen
Voor sommige vrije beroepen gelden speciale wetten. Bijvoorbeeld:
In deze wetten staan voorwaarden en regels over bijvoorbeeld:
- opleidingen
- verplichte inschrijving in registers
- hoe het beroep moet worden uitgeoefend
Regels in uw branche
Er zijn ook vrije beroepen waarvoor geen speciale wet is. Bijvoorbeeld kunstenaars, leraren en landbouwers. U moet zich dan wel houden aan de algemene wetten- en regels voor ondernemers.
Beroepsgeheim
Sommige vrije beroepen zijn ook beschermde beroepen. Dit zijn beroepen waarvoor bepaalde kwaliteiten (beroepskwalificaties) nodig zijn, zoals een diploma of registratie. Bijvoorbeeld:
- Advocaten
- Medisch specialisten (zoals huisartsen en chirurgen)
- Notarissen
- Psychologen
Voor deze beroepen geldt vaak een wettelijk beroepsgeheim. Dat betekent u geheimhouding heeft en moet zwijgen over informatie en gegevens van uw patiënten of cliënten.
Klant kan klacht indienen bij tuchtcollege
Is uw client of patiënt ontevreden? Dan kunnen zij een klacht indienen bij een tuchtcollege. Een tuchtrechter kan u daarna mogelijk uit het vrije beroep zetten. Zoals bij een notaris of een medisch specialist.
Voorbeelden van vrije beroepen
Vallen uw werkzaamheden onder een vrij beroep? Voorbeelden van veelvoorkomende vrije beroepen zijn:
Gezondheid en geneeskunde:
- Logopedist
- Medisch specialist
- Huisarts
- Tandarts (ook specialist of mondhygiënist)
- Psycholoog
- Diëtist
- Fysiotherapeut
- Verloskundige
- Orthopedagoog
- Therapeut
- Dierenarts
- Alternatieve genezer
Juridisch en administratief:
- Gerechtsdeurwaarder
- Advocaat
- Notaris
- Accountant of administratieconsulent
- Belastingconsulent of -adviseur
Communicatie en media:
- Journalist
- Tolk of vertaler
- Redacteur
Creatief en ontwerp:
- Architect (tuin, landschap of bouwkundig)
- Interieurarchitect
- Kunstenaar
Inschrijven bij KVK met een vrij beroep
Gaat u zelfstandig aan de slag in een vrij beroep? Controleer dan of u zich moet inschrijven bij KVK. KVK heeft voorwaarden opgesteld waarmee u kunt beoordelen of u ondernemer bent. Voldoet u aan deze ondernemerscriteria? Dan moet u zich inschrijven bij KVK.
Lees meer over inschrijven bij KVK
KVK geeft uw gegevens door aan de Belastingdienst
Na uw inschrijving hoeft u zich niet apart in te schrijven bij de Belastingdienst. KVK geeft uw gegevens automatisch door.
Voorkom schijnzelfstandigheid met een vrij beroep
Werkt u als zelfstandige voor opdrachtgevers? Let dan op schijnzelfstandigheid. Dit is een situatie waarin u een opdracht aanneemt als ondernemer, maar u volgens de regels eigenlijk in loondienst bent. Controleer samen met uw opdrachtgever of u een opdracht als zelfstandige gaat doen of in loondienst.
Kies een rechtsvorm
Als u zich wilt inschrijven bij KVK, heeft u een rechtsvorm nodig. De rechtsvorm bepaalt onder andere uw aansprakelijkheid, maar ook welke belastingen u moet betalen en of u gebruik kunt maken van belastingvoordelen. De meeste ondernemers met een vrij beroep kiezen voor een eenmanszaak of maatschap:
Ondernemers die alleen werken, kiezen meestal voor een eenmanszaak. Met een eenmanszaak bent u alleen verantwoordelijk en privé aansprakelijk voor alle schulden.
Gaat u samen met een of meer andere zelfstandigen een vrij beroep uitoefenen? Bijvoorbeeld in een huisartsenpraktijk of notariskantoor? Dan kan een maatschap een geschikte rechtsvorm zijn. Iedere mede-eigenaar, een maat, brengt iets in. Bijvoorbeeld geld of arbeid. Als maat bent u voor een gelijk deel met uw eigen geld aansprakelijk voor schulden.Lees meer over de maatschap
Wilt u samenwerken met anderen, maar liever minder persoonlijke aansprakelijkheid? Dan is de Limited Liability Partnership (LLP) een alternatief voor de maatschap. De LLP is een Britse rechtsvorm die ook in Nederland geldig is.
Lees meer over de Limited Liability Partnership (LLP).
Gebruik de keuzehulp Welke rechtsvorm past bij u?
Regel andere zaken voor een goede start van uw bedrijf
Bij de start van uw bedrijf moet u meer regelen dan alleen uw rechtsvorm. Sommige zijn verplicht, andere zijn verstandig om te doen. Bijvoorbeeld:
- Een verplichte administratie bijhouden
- Uw belastingen regelen, zoals aangifte inkomenstenbelasting doen en btw-aangifte doen. Sommige diensten zijn vrijgesteld voor de btw. Check daarom of u btw moet betalen voor uw diensten. De meeste zelfstandigen rekenen 21% btw. Maar voor bepaalde vrije beroepen, bijvoorbeeld schrijvers, kunstenaars of erkende medische en alternatieve zorgverleners, geldt het 0% tarief of het 9% tarief. Lees meer over de 1e keer btw-aangifte doen.
- Algemene voorwaarden opstellen
- Verzekeringen afsluiten, zoals een beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering wordt straks misschien verplicht.
- Pensioen opbouwen
Bekijk de algemene stappen voor het starten van een eigen bedrijf. Of maak een actielijst die bij uw situatie past door een aantal vragen te beantwoorden over uw plannen.
Handige tools om uw plannen uit te werken
Er verschllende tools en hulpmiddelen van KVK en andere overheidsorganisaties die u kunnen helpen bij het maken van uw plannen. Bereken bijvoorbeeld uw uurtarief met de KVK Rekentool of met de KVK Verdiencheck of u van uw bedrijfsidee kunt leven. Bekijk een overzicht met hulpmiddelen op kvk.nl